انجمن ارگانیک ایران: آمار باید مستند باشد، نه برداشت شخصی
در پی انتشار مطلبی با ادعای «ایران در رتبه ۱۴۰ کشاورزی ارگانیک جهان» انجمن ارگانیک ایران با ارسال جوابیهای به کشاورزپلاس، ضمن رد تأیید این عدد، اعلام کرد رتبهبندی وضعیت کشاورزی ارگانیک کشور باید بر اساس منبع معتبر، سال مشخص و شاخص دقیق صورت گیرد.
به گزارش کشاورزپلاس، انجمن ارگانیک ایران در این جوابیه تأکید کرده است که از بیان واقعیتهای آماری و عقبماندگیهای موجود در حوزه کشاورزی ارگانیک کشور ابایی ندارد، اما انتشار هرگونه رتبه یا آمار باید با ذکر دقیق منبع و شاخص مورد استفاده همراه باشد.
متن جوابیه انجمن ارگانیک ایران به شرح زیر است:
آمار باید مستند باشد، نه برداشت شخصی
در پی انتشار مطلبی با ادعای «ایران در رتبه ۱۴۰ کشاورزی ارگانیک جهان» که فاقد مبنای معتبر و مستند اعلام شده است، انجمن ارگانیک ایران ضمن عدم تأیید عدد ذکرشده، لازم میداند توضیحاتی روشن درباره وضعیت آماری کشاورزی ارگانیک کشور ارائه کند.
ما از بیان واقعیتهای آماری درباره وضعیت کشاورزی ارگانیک ایران ابایی نداریم؛ اما معتقدیم هر آماری باید بر اساس منبع معتبر، سال مشخص و شاخص دقیق اعلام شود.
بر اساس آخرین گزارش آمار جهانی ۲۰۲۵ که سالانه در کتاب The World of Organic Agriculture از سوی مؤسسه تحقیقاتی کشاورزی ارگانیک FiBL و IFOAM Organics International منتشر میشود، سطح زیر کشت کشاورزی ارگانیک در ایران ۱۵ هزار و ۴۱۲ هکتار و سهم آن از کل اراضی کشاورزی کشور حدود ۰.۰۳ درصد است.
این رقم بهروشنی نشان میدهد که کشاورزی ارگانیک ایران با ظرفیتهای واقعی کشور فاصله زیادی دارد و انجمن ارگانیک ایران نیز سالهاست نسبت به این عقبماندگی هشدار داده است.
با این حال، نکته اساسی آن است که اگر معیار رتبهبندی، سطح زیر کشت کشاورزی ارگانیک باشد، ایران در محدوده رتبه ۹۰ جهان قرار میگیرد، نه رتبه ۱۴۰. ایران در برخی آمارهای پیشین نیز در محدوده رتبه ۷۹ جهان قرار داشته است.
بنابراین اعلام «رتبه ۱۴۰» بدون ذکر منبع و شاخص، به هیچ عنوان قابل قبول نیست و باید دقیقاً مشخص شود این رتبه بر اساس کدام شاخص و با استناد به کدام منبع محاسبه شده است.
نمیتوان عددی را بدون مشخص کردن شاخص مورد ارزیابی، بهعنوان «رتبه ایران در کشاورزی ارگانیک جهان» به افکار عمومی ارائه کرد.
از سوی دیگر، واقعیتی وجود دارد که برای انجمن ارگانیک ایران حتی از اختلاف میان رتبههای ۹۰ و ۱۴۰ نیز مهمتر است؛ بر اساس آمار ثبتشده در FiBL، سطح زیر کشت ارگانیک ایران در سالهای گذشته بهمراتب بیشتر از رقم فعلی بوده و کاهش این سطح، زنگ خطری جدی برای سیاستگذاری کشاورزی کشور محسوب میشود.
بنابراین دغدغه اصلی انجمن این نیست که ایران دقیقاً در چه رتبهای قرار دارد؛ پرسش مهمتر این است که چرا کشوری با چنین ظرفیت تولید، تنوع اقلیمی و مزیتهای صادراتی، همچنان تنها حدود سه صدم درصد از اراضی کشاورزی خود را به تولید ارگانیک اختصاص داده است؟
انجمن ارگانیک ایران معتقد است کشور از نظر ظرفیت، شایسته جایگاهی بسیار بالاتر از وضعیت کنونی است. وجود اقلیمهای متنوع، محصولات باغی و زراعی، گیاهان دارویی و محصولات ارزشمند صادراتی، ظرفیت بزرگی برای توسعه کشاورزی ارگانیک در ایران ایجاد کرده است.
تحقق این ظرفیت اما نیازمند قانونگذاری منسجم، ایجاد نظام ملی آمار و رصد، حمایت از تولیدکنندگان، توسعه نظام گواهی، آموزش، بازارسازی و تدوین سیاست صادراتی مشخص است؛ موضوعاتی که انجمن ارگانیک ایران سالهاست پیگیر آنهاست.
انجمن ارگانیک ایران از هرگونه نقد کارشناسی و مقایسه بینالمللی استقبال میکند، اما انتظار دارد در انتشار آمار، منبع و شاخص رتبهبندی نیز همانند خود عدد بهطور شفاف اعلام شود.
اگر مستند معتبری برای ادعای «رتبه ۱۴۰ ایران» وجود دارد، ارائه آن میتواند زمینه یک بحث کارشناسی دقیق و مستند را فراهم کند؛ در غیر این صورت نباید با انتشار یک رتبه نادرست یا فاقد منبع، تصویری غیرواقعی از جایگاه ایران ارائه شود.
ایران در حوزه کشاورزی ارگانیک با عقبماندگی جدی مواجه است؛ اما رتبه ۱۴۰، بر مبنای شاخص سطح زیر کشت ارگانیک، ادعایی است که نیاز به ارائه سند و منبع معتبر دارد.
انجمن ارگانیک ایران معتقد است وقت آن رسیده که همه فعالان این حوزه همسو شوند و به جای موازیکاری، برای ارتقای واقعی جایگاه ایران در کشاورزی ارگانیک جهان اقدام کنند.
انجمن ارگانیک ایران*
دیدگاه تان را بنویسید