خامفروشی گیاهان دارویی، ایران را از ارزش افزوده جهانی محروم کرده است
فهیمی: ایران با ۱۱ اقلیم از ۱۳ اقلیم جهان، ظرفیت تبدیلشدن به یکی از قطبهای گیاهان دارویی را دارد
رئیس کارگروه طب سنتی و مشاوره علمی طب ایرانی و سلامتمحور اتحادیه گیاهان دارویی، زعفران و فرآوردههای غذایی ایران با تأکید بر ضرورت عبور از خامفروشی گفت: ایران از نظر تنوع اقلیمی و پوشش گیاهی ظرفیت کمنظیری دارد، اما برای بهرهبرداری اقتصادی از این مزیت باید به سمت فرآوری، تولید محصولات با ارزش افزوده و کاربردیسازی گیاهان دارویی حرکت کرد.
به گزارش کشاورزپلاس، مهدی فهیمی در نشست خبری همایش بینالمللی توسعه، تولید و صادرات گل محمدی، گیاهان دارویی ارگانیک و فرآوردههای آن با اشاره به جایگاه تاریخی گیاهان دارویی در ایران اظهار کرد: استفاده از گیاهان دارویی سابقهای عمیق در فرهنگ و طب ایرانی دارد و ایران از گذشته یکی از سرزمینهای مهم در حوزه شناخت، تولید و تجارت این محصولات بوده است.
وی با تأکید بر اینکه ظرفیت گیاهان دارویی تنها به تولید محصول خام محدود نمیشود، افزود: یکی از حلقههای مغفول در این بخش، کاربردیسازی گیاهان دارویی در تولید دارو، محصولات سلامتمحور، مکملها، فرآوردههای غذایی و محصولات با ارزش افزوده بالا است.
از صادرات ماده خام تا واردات محصول گرانقیمت
فهیمی با انتقاد از خامفروشی در حوزه گیاهان دارویی گفت: در برخی موارد مواد اولیه گیاهی از ایران صادر میشود و پس از فرآوری در کشورهای دیگر، با ارزش افزوده بسیار بالاتر در قالب دارو یا فرآورده نهایی به بازار بازمیگردد.
وی برای نمونه به صادرات برخی گیاهان از جمله نعناع فلفلی و بابونه اشاره کرد و گفت: برخورداری از بهترین گونههای گیاهی زمانی به یک مزیت اقتصادی واقعی تبدیل میشود که زنجیره فرآوری و تولید محصول نهایی نیز در داخل کشور شکل بگیرد.
به گفته فهیمی، حرکت از صادرات ماده خام به سمت استخراج ترکیبات مؤثره، تولید دارو و فرآوردههای استاندارد و توسعه صنایع تبدیلی میتواند سهم ایران از اقتصاد جهانی گیاهان دارویی را به شکل قابل توجهی افزایش دهد.
۱۱ اقلیم از ۱۳ اقلیم جهان در ایران
رئیس کارگروه طب سنتی اتحادیه گیاهان دارویی با اشاره به تنوع اقلیمی ایران اظهار کرد: کشور ما از ۱۱ اقلیم از ۱۳ اقلیم شناختهشده جهان برخوردار است و همین موضوع ظرفیت بسیار بالایی برای تولید گونههای متنوع گیاهان دارویی ایجاد کرده است.
وی افزود: مطالعات انجامشده در بخش خصوصی به شناسایی حدود ۴۰۰ خرداقلیم در ایران منجر شده و بر اساس این اطلاعات میتوان مشخص کرد که کدام گونه گیاهی در هر منطقه از کشور دارای بیشترین سازگاری و ظرفیت تولید است.
فهیمی تدوین «نقشه گیاهان دارویی ایران» را گامی مهم برای برنامهریزی علمی تولید دانست و گفت: توسعه این نقشه میتواند به کشاورزان و سرمایهگذاران کمک کند تا بر اساس ویژگیهای اقلیمی، مناسبترین گیاه را برای هر منطقه انتخاب کنند.
گیاهان دارویی؛ پیوند اقتصاد و سلامت
وی با اشاره به تغییر الگوی مصرف در جهان به سمت غذاهای سالمتر و محصولات با منشأ گیاهی گفت: توسعه گیاهان دارویی تنها یک موضوع کشاورزی یا صادراتی نیست، بلکه میتواند همزمان بر سلامت جامعه، اشتغال، حفظ خاک و آب و توسعه اقتصاد مناطق روستایی* اثرگذار باشد.
فهیمی همچنین گردشگری مزارع گیاهان دارویی و زعفران را یکی از ظرفیتهای کمتر مورد توجه دانست و افزود: مزارع گیاهان دارویی علاوه بر کارکرد تولیدی، میتوانند در حوزه گردشگری کشاورزی، آموزش و ترویج فرهنگ احترام به طبیعت نیز نقشآفرینی کنند.
### ظرفیتهای ناشناخته گیاهان بومی
رئیس کارگروه طب سنتی اتحادیه با اشاره به تنوع گونههای بومی کشور گفت: بسیاری از گیاهانی که امروز بهعنوان علف هرز یا محصولات کماهمیت شناخته میشوند، میتوانند در صورت انجام تحقیقات علمی و توسعه فرآوری به محصولات اقتصادی تبدیل شوند.
وی «خرفه» را بهعنوان یکی از نمونههای قابل مطالعه مطرح کرد و با اشاره به ظرفیتهای دارویی منتسب به این گیاه تأکید کرد که برای هرگونه ادعای درمانی، انجام مطالعات علمی و تولید فرآوردههای استاندارد ضروری است.
فهیمی همچنین گل محمدی را یکی از «کلانمحصولات» حوزه سلامت و اقتصاد گیاهان دارویی عنوان کرد و گفت: ظرفیت گل محمدی تنها به گلاب محدود نمیشود و میتوان از آن در تولید محصولات دارویی، آرایشی، بهداشتی، غذایی و اسانسهای با ارزش افزوده بالا استفاده کرد.
ضرورت سرمایهگذاری در فرآوری و پژوهش
وی تأکید کرد: هر گیاه دارویی میتواند زمینه فعالیت چندین شرکت تخصصی در حوزه تحقیق، کشت، فرآوری، داروسازی و صادرات را فراهم کند و توسعه چنین زنجیرهای میتواند فرصتهای جدیدی برای بخش خصوصی ایجاد کند.
فهیمی افزود: ایران برای دستیاب
به گزارش کشاورزپلاس، مهدی فهیمی در نشست خبری همایش بینالمللی توسعه، تولید و صادرات گل محمدی، گیاهان دارویی ارگانیک و فرآوردههای آن با اشاره به جایگاه تاریخی گیاهان دارویی در ایران اظهار کرد: استفاده از گیاهان دارویی سابقهای عمیق در فرهنگ و طب ایرانی دارد و ایران از گذشته یکی از سرزمینهای مهم در حوزه شناخت، تولید و تجارت این محصولات بوده است.
وی با تأکید بر اینکه ظرفیت گیاهان دارویی تنها به تولید محصول خام محدود نمیشود، افزود: یکی از حلقههای مغفول در این بخش، کاربردیسازی گیاهان دارویی در تولید دارو، محصولات سلامتمحور، مکملها، فرآوردههای غذایی و محصولات با ارزش افزوده بالا است.
از صادرات ماده خام تا واردات محصول گرانقیمت
فهیمی با انتقاد از خامفروشی در حوزه گیاهان دارویی گفت: در برخی موارد مواد اولیه گیاهی از ایران صادر میشود و پس از فرآوری در کشورهای دیگر، با ارزش افزوده بسیار بالاتر در قالب دارو یا فرآورده نهایی به بازار بازمیگردد.
وی برای نمونه به صادرات برخی گیاهان از جمله نعناع فلفلی و بابونه اشاره کرد و گفت: برخورداری از بهترین گونههای گیاهی زمانی به یک مزیت اقتصادی واقعی تبدیل میشود که زنجیره فرآوری و تولید محصول نهایی نیز در داخل کشور شکل بگیرد.
به گفته فهیمی، حرکت از صادرات ماده خام به سمت استخراج ترکیبات مؤثره، تولید دارو و فرآوردههای استاندارد و توسعه صنایع تبدیلی میتواند سهم ایران از اقتصاد جهانی گیاهان دارویی را به شکل قابل توجهی افزایش دهد.
۱۱ اقلیم از ۱۳ اقلیم جهان در ایران
رئیس کارگروه طب سنتی اتحادیه گیاهان دارویی با اشاره به تنوع اقلیمی ایران اظهار کرد: کشور ما از ۱۱ اقلیم از ۱۳ اقلیم شناختهشده جهان برخوردار است و همین موضوع ظرفیت بسیار بالایی برای تولید گونههای متنوع گیاهان دارویی ایجاد کرده است.
وی افزود: مطالعات انجامشده در بخش خصوصی به شناسایی حدود ۴۰۰ خرداقلیم در ایران منجر شده و بر اساس این اطلاعات میتوان مشخص کرد که کدام گونه گیاهی در هر منطقه از کشور دارای بیشترین سازگاری و ظرفیت تولید است.
فهیمی تدوین «نقشه گیاهان دارویی ایران» را گامی مهم برای برنامهریزی علمی تولید دانست و گفت: توسعه این نقشه میتواند به کشاورزان و سرمایهگذاران کمک کند تا بر اساس ویژگیهای اقلیمی، مناسبترین گیاه را برای هر منطقه انتخاب کنند.
گیاهان دارویی؛ پیوند اقتصاد و سلامت
وی با اشاره به تغییر الگوی مصرف در جهان به سمت غذاهای سالمتر و محصولات با منشأ گیاهی گفت: توسعه گیاهان دارویی تنها یک موضوع کشاورزی یا صادراتی نیست، بلکه میتواند همزمان بر سلامت جامعه، اشتغال، حفظ خاک و آب و توسعه اقتصاد مناطق روستایی* اثرگذار باشد.
فهیمی همچنین گردشگری مزارع گیاهان دارویی و زعفران را یکی از ظرفیتهای کمتر مورد توجه دانست و افزود: مزارع گیاهان دارویی علاوه بر کارکرد تولیدی، میتوانند در حوزه گردشگری کشاورزی، آموزش و ترویج فرهنگ احترام به طبیعت نیز نقشآفرینی کنند.
### ظرفیتهای ناشناخته گیاهان بومی
رئیس کارگروه طب سنتی اتحادیه با اشاره به تنوع گونههای بومی کشور گفت: بسیاری از گیاهانی که امروز بهعنوان علف هرز یا محصولات کماهمیت شناخته میشوند، میتوانند در صورت انجام تحقیقات علمی و توسعه فرآوری به محصولات اقتصادی تبدیل شوند.
وی «خرفه» را بهعنوان یکی از نمونههای قابل مطالعه مطرح کرد و با اشاره به ظرفیتهای دارویی منتسب به این گیاه تأکید کرد که برای هرگونه ادعای درمانی، انجام مطالعات علمی و تولید فرآوردههای استاندارد ضروری است.
فهیمی همچنین گل محمدی را یکی از «کلانمحصولات» حوزه سلامت و اقتصاد گیاهان دارویی عنوان کرد و گفت: ظرفیت گل محمدی تنها به گلاب محدود نمیشود و میتوان از آن در تولید محصولات دارویی، آرایشی، بهداشتی، غذایی و اسانسهای با ارزش افزوده بالا استفاده کرد.
ضرورت سرمایهگذاری در فرآوری و پژوهش
وی تأکید کرد: هر گیاه دارویی میتواند زمینه فعالیت چندین شرکت تخصصی در حوزه تحقیق، کشت، فرآوری، داروسازی و صادرات را فراهم کند و توسعه چنین زنجیرهای میتواند فرصتهای جدیدی برای بخش خصوصی ایجاد کند.
فهیمی افزود: ایران برای دستیاب
ی به سهم شایسته از بازار جهانی گیاهان دارویی نیازمند *سرمایهگذاری هدفمند در تحقیق و توسعه، استانداردسازی، صنایع فرآوری، برندسازی و صادرات است.
رئیس کارگروه طب سنتی و مشاوره علمی طب ایرانی و سلامتمحور اتحادیه گیاهان دارویی در پایان اظهار کرد: با توجه به تنوع اقلیمی، پیشینه علمی و ظرفیت گسترده گیاهان بومی، توسعه نظاممند صنعت گیاهان دارویی میتواند به یکی از محورهای مهم اقتصاد سلامت و صادرات غیرنفتی ایران تبدیل شود.
رئیس کارگروه طب سنتی و مشاوره علمی طب ایرانی و سلامتمحور اتحادیه گیاهان دارویی در پایان اظهار کرد: با توجه به تنوع اقلیمی، پیشینه علمی و ظرفیت گسترده گیاهان بومی، توسعه نظاممند صنعت گیاهان دارویی میتواند به یکی از محورهای مهم اقتصاد سلامت و صادرات غیرنفتی ایران تبدیل شود.
دیدگاه تان را بنویسید