ناترازی انرژی فقط خاموش شدن یک کارخانه نیست؛ تهدیدی برای امنیت غذایی کشور

کشاورزپلاس | علی‌اکبر قدیریان، دبیر سندیکای صنایع کنسرو ایران، با اشاره به پیامدهای ناترازی انرژی بر صنایع غذایی، گفت: امروز ناترازی انرژی دیگر صرفاً یک مسئله فنی یا محدود به صنعت برق نیست، بلکه به یکی از جدی‌ترین چالش‌های تولید، امنیت غذایی و اقتصاد کشور تبدیل شده است.

وی افزود: وقتی از قطعی برق یا محدودیت در تأمین گاز صحبت می‌کنیم، نباید فقط خاموش شدن یک کارخانه را ببینیم؛ در واقع بخشی از زنجیره تأمین غذای مردم دچار اختلال می‌شود. صنعت کنسرو در انتهای زنجیره‌ای قرار دارد که از مزرعه، باغ و دریا آغاز می‌شود و به سفره خانوارهای ایرانی می‌رسد. هر وقفه‌ای در این زنجیره، خسارتی چندبرابر به بخش کشاورزی، صنایع تبدیلی و بازار مصرف وارد می‌کند.

قدیریان با تأکید بر اینکه صنعت کنسرو فرصت توقف ندارد، اظهار کرد: گوجه‌فرنگی منتظر وصل شدن برق نمی‌ماند، ماهی صیدشده امکان نگهداری طولانی در اسکله را ندارد و بسیاری از مواد اولیه کشاورزی باید در یک بازه زمانی مشخص فرآوری شوند. در صورت تأمین نشدن انرژی، تنها یک خط تولید متوقف نمی‌شود، بلکه حاصل ماه‌ها تلاش کشاورزان، صیادان و سرمایه‌گذاری تولیدکنندگان نیز از بین می‌رود.

دبیر سندیکای صنایع کنسرو ایران ادامه داد: خسارت ناشی از قطعی برق تنها به توقف تولید محدود نیست. در بسیاری از موارد، محصولات نیمه‌فرآوری‌شده از بین می‌روند، مواد بسته‌بندی بلااستفاده می‌مانند، برنامه حمل‌ونقل و توزیع مختل می‌شود و سفارش‌های داخلی و صادراتی با تأخیر مواجه می‌شوند؛ اتفاقی که در نهایت هزینه آن هم به تولیدکننده و هم به مصرف‌کننده تحمیل خواهد شد.

وی با اشاره به جایگاه راهبردی صنعت کنسرو در تأمین امنیت غذایی کشور گفت: در بسیاری از کشورهای دنیا، محصولات کنسروی بخشی از ذخایر استراتژیک غذایی محسوب می‌شوند و در زمان جنگ، بحران، سیل، زلزله و سایر شرایط اضطراری، نقش مهمی در تأمین غذای مردم ایفا می‌کنند. از این رو، حفظ پایداری تولید این صنعت تنها حمایت از یک بخش اقتصادی نیست، بلکه سرمایه‌گذاری برای حفظ امنیت غذایی کشور است.

قدیریان با بیان اینکه تولیدکنندگان هم‌زمان با افزایش هزینه‌های مواد اولیه، بسته‌بندی، حمل‌ونقل، دستمزد و تأمین مالی روبه‌رو هستند، افزود: ناترازی انرژی فشار مضاعفی بر این مشکلات وارد کرده و بهره‌وری واحدهای تولیدی را کاهش داده است. در چنین شرایطی، استمرار تولید بیش از هر زمان دیگری نیازمند تصمیم‌گیری‌های هوشمندانه و حمایت عملی از بخش تولید است.

وی همچنین درباره آثار این مسئله بر صادرات صنایع غذایی اظهار کرد: بازارهای صادراتی با زحمت فراوان به دست می‌آیند، اما با چند نوبت تأخیر در تحویل سفارش‌ها یا کاهش ظرفیت تولید، به‌راحتی از دست خواهند رفت. رقبای منطقه‌ای از چنین فرصت‌هایی استفاده می‌کنند و بازگشت به بازارهای ازدست‌رفته، هزینه‌ای بسیار بیشتر از حفظ آن‌ها خواهد داشت.

دبیر سندیکای صنایع کنسرو ایران تأکید کرد: تولیدکنندگان انتظار امتیاز ویژه ندارند؛ آنچه مطالبه می‌شود، امکان برنامه‌ریزی است. اگر محدودیتی در تأمین انرژی وجود دارد، لازم است با اطلاع‌رسانی دقیق، زمان‌بندی مشخص و مشارکت تشکل‌های تخصصی مدیریت شود تا کارخانه‌ها بتوانند با کمترین خسارت به فعالیت خود ادامه دهند.

وی افزود: صنایع غذایی و به‌ویژه صنعت کنسرو، به دلیل نقش مستقیم در امنیت غذایی کشور، باید در اولویت تأمین انرژی قرار گیرند. همچنین حمایت از توسعه نیروگاه‌های اختصاصی، استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر و اجرای طرح‌های بهینه‌سازی مصرف انرژی، می‌تواند راهکاری پایدار برای کاهش آثار ناترازی انرژی بر تولید باشد.

قدیریان در پایان خاطرنشان کرد: هر کیلو محصولی که به دلیل کمبود انرژی تولید نمی‌شود، تنها یک عدد در آمار تولید نیست؛ بلکه به معنای کاهش درآمد کشاورزان، آسیب به تولیدکنندگان، تهدید اشتغال، کاهش ارزآوری و در نهایت فشار بیشتر بر سفره مردم است. امروز حمایت از تأمین پایدار انرژی برای صنعت کنسرو، حمایت از یک صنعت نیست؛ بلکه حمایت از امنیت غذایی، اشتغال، سرمایه‌گذاری و آینده اقتصاد کشور است.

تحلیل کشاورزپلاس

صنعت کنسرو یکی از حلقه‌های کلیدی زنجیره امنیت غذایی کشور به شمار می‌رود؛ صنعتی که به دلیل وابستگی به مواد اولیه فسادپذیر، بیش از بسیاری از بخش‌های تولیدی از قطعی برق و محدودیت‌های انرژی آسیب می‌بیند. تداوم ناترازی انرژی نه‌تنها موجب کاهش تولید و افزایش هزینه‌ها می‌شود، بلکه ضایعات محصولات کشاورزی، کاهش صادرات، افت رقابت‌پذیری و تهدید اشتغال را نیز به دنبال دارد. از این‌رو، قرار گرفتن صنایع غذایی در اولویت تأمین انرژی و تدوین برنامه‌ای قابل پیش‌بینی برای مدیریت محدودیت‌ها، می‌تواند نقش مهمی در حفظ امنیت غذایی و پایداری تولید کشور ایفا کند.