هشدار تازه درباره آفت‌کش‌های کشاورزی؛ شناسایی ۴۸۵ ماده شیمیایی مرتبط با خطر سرطان پستان

به گزارش کشاورزپلاس به نقل از ایرنا، پژوهشگران مؤسسه تحقیقاتی «سایلنت اسپرینگ» در مطالعه‌ای که نتایج آن در نشریه علمی Environmental Health Perspectives منتشر شده است، موفق به شناسایی ۴۸۵ ماده شیمیایی دارای شواهد ارتباط بالقوه با سرطان پستان در ترکیبات آفت‌کش‌ها شده‌اند.

این پژوهش نشان می‌دهد بررسی ایمنی آفت‌کش‌ها نباید صرفاً به ماده مؤثر آن‌ها محدود شود؛ زیرا سایر ترکیبات مورد استفاده در فرمولاسیون سموم نیز ممکن است پیامدهایی برای سلامت انسان داشته باشند.

شناسایی ۴۸۵ ماده شیمیایی نگران‌کننده

پژوهشگران در این مطالعه، اطلاعات مربوط به بیش از ۹۰۰ ماده شیمیایی را که در تحقیقات پیشین شواهدی از ارتباط آن‌ها با سرطان پستان به دست آمده بود، با داده‌های بیش از ۱۲ پایگاه اطلاعاتی دولتی آمریکا مقایسه کردند.

نتایج بررسی‌ها نشان داد ۴۸۵ ماده از این ترکیبات در فرمولاسیون آفت‌کش‌ها وجود دارند که ۱۴۵ مورد از آن‌ها به‌عنوان ماده مؤثر در آژانس حفاظت از محیط‌زیست آمریکا ثبت شده‌اند.

بخش قابل‌توجهی از سایر مواد شناسایی‌شده در گروه ترکیبات موسوم به «بی‌اثر» قرار می‌گیرند؛ موادی که ممکن است برای حل‌کردن، تثبیت یا بهبود عملکرد آفت‌کش‌ها استفاده شوند، اما عنوان بی‌اثر لزوماً به معنای بی‌خطر بودن آن‌ها برای سلامت انسان نیست.

نقطه کور نظارت بر سموم کشاورزی

جنیفر کی، پژوهشگر مؤسسه سایلنت اسپرینگ و نویسنده اصلی این مطالعه، معتقد است تمرکز عمده ارزیابی‌های ایمنی بر مواد مؤثر آفت‌کش‌ها، موجب شده برخی ترکیبات دیگر کمتر مورد بررسی قرار گیرند.

به گفته وی، انسان‌ها هنگام استفاده از آفت‌کش‌ها یا مواجهه با بقایای آن‌ها، ممکن است در معرض مجموعه‌ای از ترکیبات شیمیایی قرار گیرند؛ بنابراین ارزیابی خطر باید کل فرمولاسیون محصول را دربرگیرد.

این موضوع به‌ویژه برای کشاورزان، باغداران، کارگران واحدهای تولید محصولات کشاورزی و افرادی که به‌صورت مستمر با آفت‌کش‌ها سروکار دارند، اهمیت دارد.

ردپای ترکیبات شیمیایی در بدن انسان

بررسی داده‌های پایش زیستی در آمریکا نشان داده است ۸۴ مورد از مواد شیمیایی شناسایی‌شده در این پژوهش، در نمونه‌های زیستی انسان نیز مشاهده شده‌اند.

همچنین بر اساس داده‌های مورد استناد پژوهش، نشانه‌هایی از مواجهه با برخی ترکیبات آفت‌کش‌های ارگانوفسفره، از جمله مالاتیون، در بیش از ۹۰ درصد جمعیت بررسی‌شده گزارش شده است.

با وجود ممنوعیت استفاده از آفت‌کش قدیمی DDT در آمریکا طی دهه‌های گذشته، آثار این ماده نیز همچنان در نمونه‌های زیستی بخشی از جمعیت مشاهده می‌شود.

البته شناسایی این مواد در بدن انسان به‌تنهایی به معنای ابتلا به سرطان یا اثبات رابطه مستقیم علت و معلولی نیست، بلکه نشان‌دهنده ضرورت بررسی دقیق‌تر میزان مواجهه و پیامدهای احتمالی آن است.

ضرورت بازنگری در ارزیابی ایمنی آفت‌کش‌ها

پژوهشگران تأکید کرده‌اند یافته‌های این مطالعه نباید به معنای سرطان‌زا بودن قطعی تمام ۴۸۵ ماده شناسایی‌شده تفسیر شود.

شواهد موجود عمدتاً بر پایه مطالعات آزمایشگاهی، تحقیقات حیوانی و بررسی اثرات احتمالی بر سازوکارهای هورمونی مرتبط با سرطان پستان است و برای تعیین میزان خطر واقعی هر ماده در انسان، مطالعات تکمیلی ضرورت دارد.

با این حال، نتایج پژوهش بار دیگر اهمیت بررسی ترکیبات کامل آفت‌کش‌ها، ارتقای استانداردهای ایمنی و پایش مستمر مواجهه انسان با مواد شیمیایی را مورد توجه قرار داده است.

اهمیت یافته‌ها برای کشاورزی و امنیت غذایی

این یافته‌ها برای بخش کشاورزی نیز حائز اهمیت است؛ زیرا مدیریت صحیح مصرف آفت‌کش‌ها، علاوه بر حفاظت از محصولات در برابر آفات و بیماری‌ها، باید سلامت تولیدکنندگان، مصرف‌کنندگان و محیط‌زیست را نیز تضمین کند.

در چنین شرایطی، تقویت آزمایشگاه‌های تخصصی، ارزیابی دقیق فرمولاسیون سموم، نظارت بر کیفیت آفت‌کش‌های عرضه‌شده و رعایت حدود مجاز باقی‌مانده سموم در محصولات غذایی از جمله موضوعاتی است که اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

همچنین آموزش بهره‌برداران درباره مصرف اصولی آفت‌کش‌ها، استفاده از تجهیزات حفاظت فردی، رعایت دوره کارنس و توسعه روش‌های مدیریت تلفیقی آفات می‌تواند به کاهش مواجهه غیرضروری با ترکیبات شیمیایی کمک کند.

نتایج این پژوهش یادآور آن است که تأمین امنیت غذایی صرفاً به افزایش تولید محصولات کشاورزی محدود نمی‌شود؛ بلکه سلامت محصول، ایمنی نهاده‌های مصرفی و حفاظت از سلامت کشاورزان و مصرف‌کنندگان نیز از ارکان اساسی امنیت غذایی پایدار به شمار می‌روند.

منبع: ایرنا، به نقل از پژوهش مؤسسه سایلنت اسپرینگ و گزارش سای‌تک‌دیلی.