آفریقا فقط بازار صادرات نیست؛ پیشنهاد ایران برای ایجاد زنجیره ارزش مشترک کشاورزی

به گزارش کشاورزپلاس، محمدعلی رضایی کمال‌آباد، رئیس اتحادیه گیاهان دارویی، زعفران و فرآورده‌های غذایی ایران، در نشست ملی کشاورزی ایران و آفریقا که با حضور مقامات دولتی، سفرا، نمایندگان کشورهای آفریقایی و فعالان اقتصادی برگزار شد، از ارائه طرحی سه‌محوری برای توسعه همکاری‌های پایدار کشاورزی میان ایران و قاره آفریقا خبر داد.

وی با اشاره به ظرفیت‌های گسترده تولیدی و تجاری دو طرف اظهار کرد: هدف این طرح، ایجاد زنجیره ارزش مشترکی است که از کشت و تأمین مواد اولیه آغاز شده و تا فرآوری، بسته‌بندی، توزیع و فروش محصولات در بازارهای هدف ادامه پیدا کند.

تجارت ۸۴۹ میلیون دلاری؛ سهم اندک آفریقا در تأمین نیاز ایران

رضایی با اشاره به آمار ارائه‌شده در این نشست گفت: حجم تجارت ایران و آفریقا در هشت‌ماهه نخست سال ۱۴۰۴ حدود ۸۴۹ میلیون دلار بوده، در حالی که واردات ایران از کشورهای آفریقایی تنها حدود ۴۵ میلیون دلار گزارش شده است.

به گفته وی، این اختلاف قابل‌توجه نشان می‌دهد که ظرفیت کشورهای آفریقایی برای تأمین مستقیم کالاها و مواد اولیه مورد نیاز ایران هنوز به‌درستی مورد استفاده قرار نگرفته است.

وی افزود: آفریقا با جمعیتی حدود یک‌ونیم میلیارد نفر، اقتصادی با تولید ناخالص داخلی نزدیک به ۲.۸ تریلیون دلار و سهم بالای کشاورزی در اشتغال، ظرفیت مهمی برای گسترش روابط اقتصادی با ایران دارد.

رئیس اتحادیه گیاهان دارویی تأکید کرد: ایران نباید آفریقا را صرفاً بازار فروش محصولات خود بداند؛ بلکه باید این قاره را به‌عنوان شریک تولید، تأمین مواد اولیه و توسعه تجارت مشترک در نظر بگیرد.

سه محور راهبردی برای همکاری کشاورزی ایران و آفریقا

رضایی در تشریح برنامه پیشنهادی اتحادیه، سه محور اصلی همکاری را معرفی کرد.

محور نخست؛ کشت قراردادی مشترک گیاهان دارویی و معطر در آفریقا

وی با اشاره به ظرفیت‌های اقلیمی و کشاورزی کشورهای آفریقایی گفت: محصولاتی مانند نعناع، گل محمدی، رزماری، آویشن، همیشه‌بهار، رازیانه و به‌لیمو می‌توانند پس از بررسی‌های اقتصادی و فنی، در قالب طرح‌های کشت قراردادی مشترک مورد توجه قرار گیرند.

به گفته رضایی، این همکاری‌ها باید بر اساس نیاز واقعی بازار، کیفیت محصول، میزان مواد مؤثره، هزینه تولید و فرآوری و شرایط صادرات طراحی شوند.

وی تأکید کرد که توسعه سطح زیر کشت بدون توجه به بازار فروش، توجیه اقتصادی ندارد و باید پیش از آغاز تولید، نوع محصول نهایی و مشتری آن مشخص باشد.

محور دوم؛ تأمین مستقیم محصولات کشاورزی از آفریقا

رئیس اتحادیه گیاهان دارویی، قهوه، چای، بادام هندی، کاکائو، کنجد و برخی دیگر از محصولات گرمسیری را از مهم‌ترین کالاهای دارای ظرفیت تأمین مستقیم از کشورهای آفریقایی عنوان کرد.

وی با اشاره به واردات قهوه ایران از مسیر کشورهای واسطه گفت: در حالی که برخی کشورهای آفریقایی از تولیدکنندگان مهم این محصولات هستند، بخشی از نیاز ایران از طریق بازارهایی تأمین می‌شود که خود تولیدکننده اصلی کالا نیستند.

رضایی تأکید کرد: توسعه خرید مستقیم از مبدأ تولید می‌تواند زمینه کاهش وابستگی به واسطه‌ها، گسترش ارتباطات تجاری و ایجاد همکاری‌های پایدارتر را فراهم کند.

محور سوم؛ توسعه شبکه مشترک توزیع محصولات ایرانی در آفریقا

وی توسعه صادرات زعفران، پسته و محصولات صنایع غذایی ایران از جمله ماکارونی، شکلات، تافی و کنسروجات را سومین محور این برنامه دانست.

به گفته وی، ایجاد نمایندگی‌های مشترک، همکاری با شرکت‌های محلی و استفاده از شبکه‌های توزیع کشورهای آفریقایی می‌تواند به توسعه حضور مستقیم برندها و محصولات ایرانی در این بازارها کمک کند.

سهم محدود صادرات مستقیم زعفران ایران به آفریقا

رضایی با اشاره به جایگاه ایران در تولید جهانی زعفران، از محدود بودن صادرات مستقیم این محصول به کشورهای آفریقایی انتقاد کرد.

وی اظهار کرد: با وجود سهم بسیار بالای ایران در تولید زعفران جهان، میزان صادرات مستقیم به آفریقا با ظرفیت واقعی این بازار فاصله زیادی دارد و بخشی از تجارت این محصول از مسیر کشورهای واسطه انجام می‌شود.

رئیس اتحادیه گیاهان دارویی تأکید کرد که توسعه شبکه‌های فروش مستقیم و همکاری با فعالان اقتصادی آفریقا می‌تواند زمینه افزایش سهم تولیدکنندگان و صادرکنندگان ایرانی از ارزش افزوده زعفران را فراهم سازد.

پیشنهاد ایجاد خطوط اعتباری برای تجارت مستقیم

یکی دیگر از محورهای مهم سخنان رضایی، ضرورت طراحی سازوکارهای مالی و اعتباری برای تسهیل تجارت میان ایران و آفریقا بود.

وی پیشنهاد کرد اتحادیه‌ها و تشکل‌های بخش خصوصی با امضای تفاهم‌نامه‌های همکاری با شرکت‌ها و تشکل‌های آفریقایی، زمینه اعتبارسنجی فعالان اقتصادی و ایجاد خطوط اعتباری خرید را فراهم کنند.

بر اساس این پیشنهاد، شرکت‌های متقاضی با توجه به سابقه فعالیت تجاری، گردش مالی، سوابق گمرکی، توان تأمین کالا و خوش‌حسابی در گروه‌های اعتباری مختلف طبقه‌بندی خواهند شد.

رضایی افزود: در چنین ساختاری می‌توان برای شرکت‌های معتبر، سقف خرید اعتباری و شرایط پرداخت متناسب با توان مالی آن‌ها تعیین کرد و پس از تسویه موفق معاملات، امکان افزایش اعتبار را فراهم ساخت.

وی تأکید کرد که دسترسی به اعتبار تجاری و شرایط پرداخت مناسب، در کنار قیمت و کیفیت کالا، از عوامل تعیین‌کننده در موفقیت تجارت مستقیم است.

عبور از تجارت سنتی به مشارکت در زنجیره ارزش

رئیس اتحادیه گیاهان دارویی، زعفران و فرآورده‌های غذایی ایران، تنوع‌بخشی به مبادی تولید، کاهش ریسک تأمین، ارزش‌آفرینی در مبدأ و استفاده از دانش فنی کشاورزی ایران را از مزیت‌های توسعه زنجیره ارزش مشترک برشمرد.

وی گفت: همکاری در حوزه تولید گیاهان دارویی، انتقال دانش فنی کاشت، داشت و برداشت و توسعه صنایع فرآوری می‌تواند برای شرکت‌های ایرانی و شرکای آفریقایی منافع اقتصادی متقابل ایجاد کند.

رضایی همچنین تأکید کرد که اجرای این برنامه باید با پروژه‌های محدود و قابل ارزیابی آغاز شود و پس از بررسی عملکرد، کیفیت محصول، هزینه‌ها و استقبال بازار، به مراحل گسترده‌تر توسعه یابد.

آفریقا با ایران تولید کند؛ ایران و آفریقا نیاز یکدیگر را تأمین کنند

رضایی در جمع‌بندی سخنان خود، سه هدف اصلی برنامه پیشنهادی را تولید مشترک در آفریقا، تأمین بخشی از نیازهای وارداتی ایران از کشورهای آفریقایی و توسعه صادرات محصولات ایرانی به بازارهای این قاره عنوان کرد.

وی خواستار تعیین تشکل‌های همکار، معرفی شرکت‌های معتبر، انتخاب محصولات اولویت‌دار و طراحی نخستین معاملات تجاری، از جمله خریدهای اعتباری شد.

رئیس اتحادیه گیاهان دارویی تأکید کرد: موفقیت همکاری اقتصادی زمانی معنا پیدا می‌کند که توافق‌ها به تولید قابل فروش، تحویل موفق کالا، تسویه منظم معاملات و سفارش‌های مجدد منجر شوند.

وی در پایان خاطرنشان کرد: توسعه زنجیره ارزش کشاورزی میان ایران و آفریقا فقط افزایش حجم صادرات نیست، بلکه ایجاد تولید مشترک، تأمین پایدار و عرضه محصولات باکیفیت است؛ مسیری که می‌تواند به منافع بلندمدت تولیدکنندگان و فعالان اقتصادی هر دو طرف منجر شود.

پایان خبر | کشاورزپلاس